317 الزوال فان ادرك احد الموقفين اختياراً وفاته الآخر بضرورة صح حجّه و ان ادرك الاضطراريين معاً فاته الحج على قول امّا لو ادرك احدهما فانه يبطل حجّه اجماعاً.

الثانية: من فاته الحج سقطت عنه افعاله و يحلّ بعمرة مفردة و يقضى الحج فى القابل مع الوجوب الثالثة يستحب الوقوف بعد الصلوة و الدعاء و وطىء المشعر بالرجل حال اگر شخصى هر دو موقوف اختيارى را ادراك كند بالاجماع حج او از اين ناحيه صحيح است و اگر كسى يكى از دو موقف اختيارى را درك كند و ديگرى را عمداً ترك كند حج او باطل مى‌شود.

و اگر كسى هيچكدام از موقفين اختيارى و اضطرارى را درك نكند حج او باطل مى‌شود.

و اگر كسى يكى از دو موقف اختيارى را درك كند و آن ديگرى بر حسب ضرورت فوت شود و ادراك نگردد باز حج او صحيح است.

و اگر كسى تنها دو موقف اضطرارى را ادراك كند جماعتى فتوا داده‌اند به بطلان حج ولى حق اين است كه حج او فوت نشده.

و اگر كسى تنها يكى از دو موقف اضطرارى را درك كند و ديگرى از او فوت شود عمداً يا به هر دليل ديگر بالاجماع حج او باطل مى‌شود.

مسئله دوّم

: هر گاه كسى حجش باطل شود افعال پس از وقوفين حج از او ساقط است ولى بهتر آنست كه در منى بماند و بعداً به مكّه در آمده و به نيّت عمرۀ مفرده طواف و سعى بجا آورد و از احرام بيرون آيد و اين عمره واجب است آنگاه اگر حجش حج واجب بوده بايد سال آينده قضا كند و اگر واجب نبوده قضاى آنهم واجب نيست.

مسئله سوّم

: مقدّمه: صروره به كسى مى‌گويند كه: براى اوّلين بار به سفر