65ب كسى كه حجّ بر عهدۀ او ثابت شده باشد و حجّ به جا نياورده باشد تا وفات كرده است.

انجام حج از طرف ديگرى بدون اجرت

(حجّ تبرّعى) 180 الف در مواردى كه نائب گرفتن لازم شده است، اگر كسى بدون اُجرت و بدون اين كه از طرف او اجير شود از طرف آن شخص حجّ به جا آورد، كافى است و حجّ از عهدۀ آن شخص ساقط مى‌شود.

181 ب به صورت كلّى نيابت از طرف شخصى كه وفات كرده مانعى ندارد، چه با اجرت باشد و چه بدون اجرت، چه نيابت در حجّ واجب باشد و چه مستحب.

182 پس انجام دادن حجّ از طرف ديگران حتّى بدون اجرت و بدون اجير شدن از طرف آنها، در موارد ذيل صحيح است:

183 1 انجام حج از طرف حضرت ولىّ عصر أرواحنا فداه مانع ندارد و احتياط آن است كه از طرف خود به جا آورد و ثواب آن را براى آن حضرت اهدا نمايد.

184 2 انجام دادن حج از طرف معصومين عليهم السلام و فرزندان ايشان مانند حضرت زينب عليها السلام‌و حضرت أبا الفضل عليه السلام و حضرت على بن الحسين عليه السلام و. . صحيح است.

185 3 از طرف فردى كه وفات كرده و معلوم نيست كه حجّ بر او واجب بوده يا نه، جايز، بلكه مطلوب است كه حج به جا آورده شود.

186 4 از طرف فردى كه زنده است ولى توانايى بدنى بر حجّ ندارد و بايد نائب بگيرد بنا بر اظهر به صورت تبرّعى جايز است، ولى اگر با اذن او باشد احوط است.