92هرجا راهبى يا سيّاحى دور هم جمع و در كوه و يا بيابان و يا جاى آباد و يا هموار و يا كنيسه و معبدى به سر مىبرند، ما پشت سر آنان حافظ و پاسدارشان هستيم و من با جان خود و ياران و انصار و ملت خود از جانشان و از اموال آنها دفاع مىكنم؛ زيرا آنان جزو رعيت من و همپيمان و متحد من مىباشند.
آنان به جز آنچه كه با رضايت خاطر، به عنوان خراج و جزيه مىدهند، به هيچ نحو مسؤول و به پرداخت چيزى مجبور نخواهند بود. قضات، رهبانان، خلوت گزينان و سياحان آنان، مورد تعرض قرار نگرفته و هيچ كنيسه و كليسايى ويران نخواهد شد و نبايد چيزى از مالكيت آنان داخل خانه مسلمين گردد. قضات و رهبانان از خراج معافاند و همچنين آنان كه به عبادت اشتغال ورزيدهاند از ثروثمندان و ارباب تجارت بيشتر از حدّ معين شده نبايد خراج گرفته شود. هيچ كدام از آنان براى جنگ و حمل سلاح مجبور نخواهند شد، بلكه مسلمانان بايد از آنان دفاع كرده و با آنان، بنا به پيروى از آيه كريمه: ( وَ لاٰ تُجٰادِلُوا أَهْلَ الْكِتٰابِ إِلاّٰ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ...)، به نيكوترين روش گفتگو و بحث نمايند. آنان در محيط امن و آكنده از مهربانى زندگى مىكنند. هرجا كه باشند و در هر مكانى كه منزل گزينند، از بروز چيزهايى كه موجب رنج و ناراحتى آنان باشد، جلوگيرى مىشود. 1
ج) رفتار مسالمتآميز پيامبر اسلام(ص) در مقابل مخالفان
از مطالعه تاريخ چنين بر مىآيد كه ايجاد مودت و دوستى با بيگانگان امرى بود كه پيامبر رحمت(ص) در روابط بين الملل و در برخورد با مخالفان عقيدتى خود از آن بهره مىگرفت چه اينكه اولا: اسلام آيين فطرت است و هرگز با احساسات طبيعى و انسانى بشر سر ناسازگارى ندارد، ثانيا: پيامبر اسلام(ص) به اين نكته توجه داشت كه با ايجاد جوّ دوستى و روابط مسالمتآميز مىتوان با مخالفان عقيدتى به گفت و گو و جدال احسن پرداخت. يكى از ابعاد گستردۀ قرآن، موضوع احتجاج با كافران، مشركان و اهل كتاب