453دارند و به دو فردى كه از جانب شاه صدقه آوردهاند، تا زمانى كه بتوانند صدقات را به مستحقان و فقراى مشهدين شريفين برسانند، اجازت داده شد ليكن در خصوص امارت ايشان و پخت طعام در صبحگاهان و شامگاهان رضايت ندارم. مگر نه آن است كه زيارت اماكن مقدسه وقت و زمانى معين دارد. زائران بيش از حد معين در مشهدين نمانده و به موطن خويش بازگردانده شوند.
قزلباشهايى به نيت زيارت مشهدين شريفين و حج شريف آمده و همراه خود جنازهاى را براى دفن در آنجا آوردهاند.
اگر فرد در گذشته، از انساب و اولاد و ازواج شاه باشد، مانعى بر اين كار نيست.
زائران ايرانى از گذرگاهى كه در عهدنامهاى ميان دولت عثمانى و حكومت ايران معين شده، خارج نشوند.
DM 6 ,71 /93 ,)279( a
در فرمانى ديگر مربوط به زمان قانونى سلطان سليمان و خطاب به بيگلربيگى بغداد آمده است:
«مكتوب فرستاده و در خصوص معامله با حجاج ايرانى سؤال شود، حجاجى كه قصد مكه دارند، به بغداد نرفته با الحاق به قافله شام، از راهى ديگر عزيمت نموده، آنانى كه نيت زيارت مشهدين را دارند، در زمانى معين آمده، چند روزى اقامت كرده، نذور خويش را توزيع كرده و به سرزمين خود مراجعت كنند. به دفن هيچكس در داخل حرم اجازه داده نشده، در خارج حرم نيز غير از خويشان و اولاد شاه كسى دفن نگردد. اين احكام موافق مفاد عهدنامه عثمانى و صفويان است.
2 DM 42 ,34 /421 ,)92 /Za 189)
موضوع ديگرى نيز كه در اين حكم مطرح شده، ممنوعيت ورود به قلمرو عثمانى در زمان غير موسم حج. عزيمت تمامى حجاج در زمانهايى كه از قبل تعيين شده مجاز