متن کتاب حج در آینه تاریخ - جلد 2 - صفحه 201

(5 تا 684)

201

پيشامدهاى غير نظامى مربوط به على(ع) در غزوات و سريه‌ها

برگزيده شدن على(ع) از سوى نبى گرامى(ص) به پرچمدارى سپاه

پيامبر خدا(ص) در چندين غزوه، پرچم سپاه را به على بن ابى‌طالب(ع) سپرد:

غزوه بدر اوّل:

ابن سعد درباره غزوۀ بدرِ نخست و فرماندهى آن مى‌نويسد: «در اين غزوه، على بن ابى‌طالب(ع)، پرچم را كه سفيد بود، برافراشت.» ¹ بيهقى نيز درباره اين غزوه گفته است: «پرچمدار آن على بن ابى‌طالب(ع) بود...» و تصريح مى‌كند اين مطلب را از واقدى نقل كرده است. ² ابن سيدالناس ³و ابن قيم و ديگران نيز آن را همين‌گونه آورده‌اند.

غزوه بدر دوم:

ابن اسحاق در ضمن سخن از حوادث غزوه بدرِ بزرگ يا بدر دوم، مى‌گويد: «پيامبر پرچم را به مصعب بن عمير سپرد.» وى آن‌گاه مى‌گويد: «... دو پرچم سياه در برابر حضرت رسول بود كه يكى از آن دو، با نام عقاب به دست على بن ابى‌طالب(ع) و ديگرى به دست يكى از انصار بود...»

ابن هشام نيز گويد: «... پرچم انصار در دست سعد بن معاذ بود.» ⁴

برخى سيره‌نگاران؛ از جمله طبرى، ⁵ ابن عبدالبرّ، ⁶ ابن حزم، ⁷ ابن كثير ⁸ و ديگران از شيوه ابن اسحاق پيروى كرده‌اند. اما واقدى مى‌گويد: «پيامبر(ص) سه پرچم در بدر به پا داشت؛ پرچم مهاجران به دست مصعب بن عمير، پرچم خزرج همراه حباب بن منذر و پرچم اوس در دست سعد بن معاذ.» ⁹ و من از ميان پيروان سبك واقدى، تنها به شاگردش ابن سعد ¹⁰ بسنده كردم.

ابن سيد الناس، ضمن بيان دو نظريه ¹¹ و عدم رجحان ميان آن دو، هر دو قول را بدون ترجيحِ يكى بر ديگرى آورده است و به نظر مى‌رسد كه بيشتر اهل سيره، نظريه ابن اسحاق را درباره برافراشتن يكى از پرچم‌ها از سوى على(ع) دنبال كرده‌اند.

1) . الطبقات الكبرى، ج2، ص9.

2) . دلائل النبوة، ج3، ص16؛ اين مطلب در كتاب مغازى واقدى يافت نشد، ج1، ص12.

3) . عيون الأثر، ج1، ص310.

4) . سيرة ابن هشام، ج1، صص613 - 612.

5) . تاريخ، ج2، ص431.

6) . الدرر، ص102.

7) . جوامع السيرة، ص84.

8) . البداية، ج5، صص65 - 64.

9) . المغازى، ج1، ص85.

10) . الطبقات الكبرى، ج2، ص14.

11) . عيون الأثر، ج1، ص326.

مشخصات کتاب

حج در آینه تاریخجلد:2:پژوهشكده حج و ز يارتناشر:مشعرمحل نشر:تهران - ایرانسال نشر:13

دریافت فایل ارجاع:

BibTex | Endnote

سایر جلدهای کتاب:

جلد 1جلد 2جلد 3