116سرنوشتى كه خداوند براى او مشخص كرده است، ندارد». مردم گفتند: «اى رسول خدا(ص)! پس چارهاى جز تكيه بر اين سرنوشت نيست؛ هركس مقدر شده باشد كه اهل سعادت باشد، براى سعادت عمل مىكند و هركس تقديرش شقاوت باشد، جز براى آن كارى نمىكند!». حضرت فرمود: «خير. بلكه بايد اهل عمل باشيد. هركس با عملش مىتواند سعادتمند شود يا از اهل شقاوت باشد». سپس اين آيات را تلاوت فرمود: (فَأَمّٰا مَنْ أَعْطىٰ وَ اتَّقىٰ* وَ صَدَّقَ بِالْحُسْنىٰ* فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرىٰ* وَ أَمّٰا مَنْ بَخِلَ وَ اسْتَغْنىٰ* وَ كَذَّبَ بِالْحُسْنىٰ* فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرىٰ) . (ليل: 1 - 5)
اما آن كس كه [در راه خدا] انفاق كند و پرهيزكارى پيش گيرد و جزاى نيك [الهى] را تصديق كند، ما او را در مسير آسانى قرار مى دهيم. اما كسى كه بخل ورزد و [از اين راه] بىنيازى طلبد و پاداش نيك را انكار كند، او را در مسير دشوارى قرار مىدهيم.
ترمذى اين حديث را حسن و صحيح دانسته است. 1
زمخشرى روايت كرده است:
رسول خدا(ص) به بقيع آمد و در دستش چوبدستى بود. پس نشست و با آن روى زمين خط مىكشيد. آنگاه سر بلند كرد و فرمود: «هيچكس نيست جز آنكه جايگاهش در بهشت و دوزخ معلوم شده است». 2