53 پاسخ : چه كسى يا كسانى در صدر اسلام براى انتخاب جانشين پيامبر اكرم(ص) به آراى عمومى مراجعه كرده‌اند؟ اگر مقصود از آن، سخن خود پيامبر خداست كه سخنى پذيرفتنى نيست؛ زيرا آن حضرت به دستور خداوند، جانشين بلكه جانشينان خود را به‌صراحت به مردم معرفى فرمود و در سخنان او از مراجعه به آراى عمومى براى انتخاب امام اثرى نيست. اگر مقصود اين است كه مسلمانان با مشاركت در يك انتخابات عمومى و فراگير ابوبكر را به خلافت برگزيدند، اين مطلب وقتى پذيرفتنى است كه دو مسئله ثابت شود: يكى اينكه توده مسلمانان [نه فقط گروهى محدود] با اجتماع در سقيفه در كمال آزادى به هنگام نظرخواهى با يكديگر به شور نشسته و به او رأى داده باشند.

ديگر اينكه اين رأى‌گيرى براساس ضوابط اسلامى و نه افكار جاهلى صورت گرفته باشد. به‌يقين انتخاب ابوبكر براساس انتخاب توده مسلمانان و با آزادى انديشه و رأى صورت نگرفت؛ زيرا فقط چهار نفر -يعنى عمربن‌خطاب و ابوعبيده جراح [از مهاجران]، بشيربن‌سعد و اسيدبن‌حضير [از انصار] - او را به خلافت برگزيدند و باقى حاضران، كوركورانه و به ترس از آنان به اين كار تن دادند. اين انتخابات وقتى صورت گرفت كه ياران برجسته پيامبر خدا(ص)- مانند: على(ع)، مقداد، حذيفةبن‌يمان، ابى‌بن‌كعب، طلحه، زبير و ده‌ها شخصيت ديگر- در آن جلسه حضور نداشتند و افراد قبيله خزرج با اينكه در آنجا بودند، اما با شعار «لانُبايِعُ الّا عَليّاً» ¹؛ «ما جز با على بيعت نمى‌كنيم»، صحنه را ترك كردند.