240واجب و نه جايز.
ثالثاً: اين مقدار از مسئله كه پس از عدم امكان ذبح در منا بين مكانهاى نزديك به منا و مكانهاى دور از منا فرقى نيست و بر مكلف واجب نيست كه هنگام ذبح، اقربيت به منا را رعايت كند، مطلب جديدى نيست كه براى اولين بار توسط فقيه صاحب فتواى مورد بحث ما مطرح شده باشد. بلكه صريحاً در فتاواى بعضى از مراجع پيشين نيز آمده است و عجيب اينكه با وجود اتحادى كه از اين جهت بين فتاواى مزبور و فتواى مورد بحث ما وجود دارد، نسبت به آن فتاوا هيچگونه اعتراض يا تعجبى برانگيخته نشد. درحالىكه با فتواى مورد بحث مقاله حاضر، دقيقاً به گونهاى ديگر برخورد گرديد!
در هر صورت، ازجمله مراجع مزبور، مىتوان به آيات عظام خويى، گلپايگانى و اراكى(رحمه الله) اشاره كرد كه فتاواى آنان را در ذيل نقل مىكنيم:
از حضرت آيتالله العظمى خويى سؤال شده است: «در صورتى كه ذبح در خود منا ممكن نباشد، وادى محسر و مزدلفه و مكه چه فرق دارد، با آنكه ممكن است در مكه سهم فقير را به فقير داد و در منا انجام اين عمل مشكل است؟»
معظمله پاسخ دادند: «اگر تا آخر ذىالحجه ممكن نباشد ذبح در منا، پس به وقتش در هر كجا كه عمل به وظيفه بهتر انجام شود، در آنجا ذبح نمايد، و الله العالم». 1
آيتالله العظمى گلپايگانى(رحمه الله) در پاسخ به سؤال مشابهى فرمودهاند: «در فرض مسئله، چنانچه ساير شرايط صحت ذبح در مذابح مذكور محقق باشد، رعايت اقربيت به منا واجب نيست؛ اگرچه اولى و مطابق احتياط است». 2
آيتالله العظمى اراكى نيز فرمودهاند: «ذبح در مسلخهاى جديدالتأسيس، در فرض عدم امكان ذبح در منا، در صورتى كه شرايط شرعى ذبح رعايت شود، مانعى ندارد؛ هرچند نسبت به ساير مسلخها از منا دورتر باشد و رعايت اقربيت به منا لازم نيست». 3
با توجه به نكات فوق، اينك به نقد و بررسى اشكالاتى مىپردازيم كه بر اين دليل