202و رايزنى به عمل آيد و لازم است براى رسيدن به اين مقصد، سمينارها و نشست‌هاى مفيد و ثمربخش، همه ساله قبل و بعد از حج، برگزار شود و تصميمات اتخاذ شده به اجرا درآيد.
قربانى منا
كشتن قربانى‌ها در منا از مسائل بغرنج و از موضوعات سؤال برانگيز در سال‌هاى اخير است و چنان‌كه خاطرنشان شد، راه حلى معقول و اسلامى مى‌طلبد. در زمان‌هاى دور و حتى در عصر رسول اكرم(ص) نياز به گوشت قربانى‌ها در حدى بوده كه همه آنها به مصرف محتاجان مى‌رسيده است. حتى رسول اكرم(ص) در سفر حج، به نيابت هر يك از همسرانش، يك رأس گاو و خودش 66 شتر و على(ع) 34 شتر، قربانى كردند. 1
و بدون ترديد همه آن گوشت‌ها استفاده مى‌شده و شايد يك كيلو هم ضايع نمى‌شده، ليكن اين نكته نيز قابل توجه است كه با بودن وسايل و ابزارى مثل يخچال و امثال آن، چگونه آن همه گوشت به مصرف مى‌رسيد و از نظر بهداشتى، قابل استفاده بوده.
به هر حال از زمانى كه وسايل سفر، ماشينى شده و نقل و انتقال مسافر سهل و آسان گرديده است، اولاً: تعداد حاجيان رو به فزونى نهاده است؛ ثانياً: زندگى از نظر بهداشتى بهتر شده و به امور صحت و سلامت، عنايت بيشترى مى‌شود و ثالثاً: مسلمانان طبق حكم شرعى در فريضه حج، قربانى مى‌كشند. ليكن آن همه قربانى، جز بسيار اندك، به مصرف نمى‌رسند، بلكه روى هم انباشته مى‌شوند و بعد با بولدزرها زير خاك دفن مى‌گردند. در حالى كه اين كار، اولاً: اسراف و تبذير مال است؛ ثانياً: در نقاط مختلفِ جهان، جمعيتى هستند كه با فقر و گرسنگى دست به گريبانند. مسئله اين است كه آيا راه حلى وجود دارد كه قربانى‌ها را از وضع فعلى بيرون آورده و اين حكم شرعى و عبادت اسلامى، به‌صورت مطلوب‌تر برگزار شود و از آن همه قربانى، حداكثر