96
نگاه دوم
زيارت هم مانند همۀ اعمال، از چنته و سيطرۀ زمان، بيرون نيست و ناچار در آن، انجام مىشود. به همين اعتبار، زيارت را مىتوان در سه دسته، ردهبندى كرد:
الف) زياراتى كه هيچ، وقت ويژهاى ندارند؛ مثل زيارت مشاهد متبركه.
ب) زياراتى كه در وقت فراخ، توصيه شدهاند؛ مثل زيارت خانۀ خدا (حج عمره).
ج) زياراتى كه بايد در زمان تنگ و اندك، انجام گيرند؛ مثل زيارت خانۀ خدا در ماه معين (حج تمتع) يا زيارت سيدالشهدا عليهم السلام در روز معين (اربعين يا شب جمعه).
پس زيارت، واقعيتى است اصيل و عملى است حسى، عبادى، با آداب مخصوص و حالات متعالى، در زمان فراخ يا اندك (كه به آن توصيه شده است).
موضوع
از آن جهت كه موضوع زيارت، شىء، مكان و شخص را در بر مىگيرد، دربارۀ ويژگى يادشده با ترتيب به هر سه مىپردازم:
1. شىء
در برخى از باورها، شىء نيز زيارت مىشود، در آيين هندو مجسمههايى كه نمادى از خدايان آنها به شمار مىآيند؛ در آئين بودا، مجسمۀ بودا؛ در اسلام (حجر الأسود)؛ در مسيحيت مجسمۀ مريم و عيسى مسيح، و... .
البته در غير آيين اسلام، گويا به قصد حاجت و ثواب، زيارت مىشوند، ولى در اسلام، حجر الأسود، تنها به قصد تبرّك و ثواب زيارت مىشود و كسى به قصد روا شدن حاجت دنيايىاش آن را زيارت نمىكند.
2. مكان
زيارتگاه، مرقد، گور، آرامگاه و مزار، «زيارت جا، زيارتكده، زيارتگه». 1 كلماتىاند