428اين شعر كه داستانى زيبا و خواندنى دارد، دربارۀ توليت داود بن عيسى بن موسى و مقايسۀ بين دو شهر مدينۀ منوره و مكۀ مكرمه، و سرايندۀ شعر عيسى بن عبد العزيز سعلبوس است. براى اطلاع از آن به فتوحات رجوع شود. 1
4. خلاصهاى از گفتار فخر رازى در فوايد زيارت قبور
در اين بخش از مقاله خلاصهاى از استدلالات فلسفى فخر رازى دربارۀ فوايد زيارت ارائه مىگردد. وى در فصل چهارم رسالۀ خود سه فايده براى زاير و سه فايده براى زيارت شده بيان مىنمايد، كه ترجمۀ آن در زير خواهد آمد.
اولين فايدهاى كه از زيارت قبور به زاير مىرسد، يك فايدۀ اخلاقى است. حب دنيا منشأ همۀ مفاسد و گناهان است و زيارت قبور براى از بين بردن حب دنيا بسيار مؤثر بوده و انسان را متوجه آخرت و دورى از دنيا مىكند.
آرى، ياد مرگ موجب زهد در دنيا و توجه به آخرت مىگردد. كسىكه به ياد مرگ و قبر باشد همۀ سختىهاى دنيا بر او آسان مىگردد، زيرا متوجه مىشود كه: اولاً اين سختىها ماندنى نيستند. ثانياً مرگ از همۀ اين مصيبتها سختتر است. ياد مرگ دلها را سوزانده، چشمها را گريان و شهوتها را مىميراند. كسىكه به زيارت قبور مىرود، اگر با حالت فكر و تأمّل باشد و غفلت را از خود دور كند، مىفهمد كه ثروتاندوزان ثروتشان براى آنان سودى نداشته و هرگز مرگ را از آنان دور ننموده، و از اهوال و سختىهاى قبر و قيامت رهايى نيافتند.
فراموش نكنيم كه تنها نصيب و بهرۀ ما از دنيا يك كفن است، بنابر اين دنيا آنقدر ارزش ندارد كه همۀ تلاش و همت خود را متوجه آن سازيم. ورّام بن ابى فراس كه از علماى بسيار بزرگ اخلاق است گويد: «جنازه و مقبره بهترين موعظه هستند به شرط آنكه تصور كنيد كه خود شما در آن هستيد». 2 روزى عمر بن عبد العزيز از قبرستانى