351از اين جهت لازم است كه زاير به گونه‌اى در حرم شريف آنان حضور پيدا كند كه اگر زنده مى‌بودند، همان‌طور در كنارشان حضور پيدا مى‌كرد و زيارت در دوران مرگ بايد همان آثار و سازندگى زيارت دوران حيات را براى او داشته باشد. چنان‌كه هم‌درجه شدن با پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بدون حساب و برنامه نيست، بلكه سنخيّت روحى، اخلاقى و معنوى لازم دارد و اين سنخيّت، بايد در دنيا كسب شود. اصل زيارت، توجه به مقام مزور، تأمل در متن زيارتنامه و تلاش در تهذيب و تزكيۀ نفس، مى‌تواند در ايجاد اين سنخيّت و تتميم و تكميل آن كمك كند. امام رضا عليه السلام فرمود: شيعيان نسبت به هر يك از امامان معصوم پيمان و تعهدى دارند كه كمال وفاى به آن عهد، در زيارت مشتاقانه و عارفانۀ قبور آن ذوات نورانى عليهم السلام است. 1
اين حديث، بيانگر نكاتى است كه ذيلاً ذكر مى‌گردد:
1. زيارت قبر امام، نشانۀ وفادارى و تعهد به مقتدا و پيشواست. سخنگوى نهضت پيامبر صلى الله عليه و آله ، بلال حبشى در دوران اقامت خويش در شام، رسول اكرم صلى الله عليه و آله را در خواب ديد كه به او مى‌گويد: اى بلال! اين چه جفايى است؟ آيا هنگام آن نرسيده است كه به زيارت من نايل آيى؟ 2 در اين رؤيا، ترك زيارت قبر مطهّر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله جفا ناميده شده، طبعاً زيارت آن، وفاى به عهد خواهد بود.
2. زيارت بايد همراه با رغبت، شوق و علاقۀ قلبى به مزور باشد.
3. زيارت بايد همراه با تصديق قلبى به چيزهايى باشد كه مزور بدان رغبت داشته، مورد علاقۀ وى بوده و در راه آن فداكارى كرده است.
تولّى و تبرّى در زيارت عاشورا
ظهور تولّى و تبرّى در زيارت عاشورا نسبت به زيارت‌هاى ديگر، حالت ويژه و استثنايى دارد؛ زيرا زاير اين زيارت نه تنها بر مقتدا و مراد خويش و سردار و ساقى