35بنابراين، زيارت هر كدام در حقيقت زيارت همۀ آنان است و از نظر فضيلت نيز يكسان هستند، اما برخى عوارض خارجى، مانند دورى راه، غربت، فشار و سختگيرىهاى حاكمان ستمگر و... سبب شده كه به زيارت برخى از امامان، مانند امام حسين و امام رضا عليهما السلام توصيۀ ويژهاى نمودهاند، يا ثواب مخصوصى ذكر كردهاند.
چنان كه ممكن است فداكارى و ايثار ويژۀ امام حسين عليه السلام براى حفظ دين سبب توصيۀ ويژه به زيارت آن حضرت شده باشد.
بدين ترتيب مىتوان گفت: دلايل اثبات فضيلت و استحباب زيارت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله براى اثبات فضيلت و ثواب زيارت ساير امامان و حضرت فاطمه زهرا عليها السلام ، كفايت مىكند، حتى اگر دليل خاصى دربارۀ زيارت آن بزرگواران نداشته باشيم.
زيارت، كلاس درس و مدرسۀ تعليم و تربيت و زيارتنامهها متون آموزشى اين كلاسها و مدرسههاست. ائمه عليهم السلام كه همواره به تعليم و تربيت پيروان حق و بيان حقايق و معارف دين همت داشتند، مباحثى در توحيد و صفات الهى، نبوت و پيامبرشناسى، امامت و رهبرى، تاريخ زندگى و بيان مظلوميتها و رنجهاى ائمه عليهم السلام ، افشاى ستمهاى حاكمان جنايت پيشه در برابر حقطلبى ياران عدالت خواه و حقيقتجو، لزوم همگرايى در فكر، موضع، اقدام و عمل و... را در اين زيارتنامهها بيان كردهاند. در اين زيارتنامهها، اوصاف معصومين هنگام سلام دادن تكرار مىگردد و به ذكر اسم بسنده نمىشود. اين، از آن جهت است كه مقام مرتبت شخص زيارتشونده براى زاير روشنتر گردد و توجه پيدا كند كه محبوب او براى اعلاى كلمۀ توحيد، اقامۀ نماز، اداى زكات، احياى امر به معروف و نهى از منكر، تلاوت كتاب خدا و... چه رنجهايى كشيده است.
زيارتنامههاى مأثور دو گونه است:
1. زيارتنامههاى اختصاصى كه معصومى خاص با آن زيارت مىشود و زاير به سلام و اظهار ارادت به يكى از آن پيشوايان نور مىپردازد؛ مانند:
«السلام عليك يا رسول اللّٰه و رحمة اللّٰه و بركاته، السلام عليك يا محمد بن عبداللّٰه...» 1 «السلام عليك يا ممتحنة