232همچنين پطروشفسكى نيز در كتاب خود از ديوان موقوفات در زمان ساسانيان نام مىبرد كه وظيفۀ آن نظارت بر نذورات واموال وقفى بوده است. 1
با توجه به مواردى كه از كتب مختلف به عنوان نمونه ذكر شد، ملاحظه مىگردد كه تشكيلات ادارى سازمان اوقاف و امور خيريه در ايرانِ زمان ساسانى بسيار گسترده و حايز اهميت بوده است، زيرا همانطور كه اشاره شد، اولاً، از هفت ديوان دولتى، تصدى دو ديوان آن يعنى آتش آمار دبير و روانگان دبير مربوط به تشكيلات ديوانى نحوۀ ادارۀ معابد و آتشكدهها و چگونگى درآمد و هزينۀ نذورات و موقوفات و همچنين امور دينى و خيريه بوده است. ثانياً، از هفت نوع خط فارسى كه در اين دوره نام بردهاند، دو نوع خط آن مربوط به حسابهاى آتشكدهها و معابد و نذورات و موقوفات بوده است. ثالثاً، علاوه بر اين كه دو نفر از دبيران ديوانهاى دولتى مربوط به امور اوقاف و نذورات آتشكدهها بودهاند. گاهى نيز متصدى شغل رييس كل آتشكدهها كه در واقع رييس كل اوقاف معابد و آتشكدهها نيز بوده و مسئوليت ادارۀ امور اراضى موقوفه متعلق به معابد و آتشكدهها و نذورات آنها و ساير امور مربوطه با او بوده (يعنى هيربدان هيربد) عضو هيأت وزرا نيز بوده است و اين موارد ناشى از اهميت و موقعيت ويژۀ تشكيلات اوقاف در اين دوران مىباشد.
از طرف ديگر همانطور كه ملاحظه شد در دين زرتشت نيز با توجه به نمونههايى كه از كتاب مقدس اوستا به آنها اشاره گرديد، به موضوع نذر و نياز، چه براى اهورامزدا (خداى يكتا) و چه براى انجام مراسم مذهبى در آتشكدهها و اهدا به آنجا و يا پيشكش نمودن به همنوعان پرداخته شده است. وجود اعتقاد و انجام نذر و زيارت در مورد ساير اديان الهى مثل مسيحيت و يهود نيز صدق مىكند كه خود مقالهاى مستقل را طلب مىنمايد.