212همانگونه كه در عالم اسلام روح «قرآن» مجيد در كتابهاى اسلامى جلوهگر شده و زبان قرآن در «فرهنگ اسلام» بنياد نوين و استوارى به وجود آورده است، و كمتر كتاب اسلامى را مىتوان يافت كه از روح قرآن الهام نگرفته باشد. به همين مقياس هيچ كتابى در قلمرو «فرهنگ هندو» تأليف و تدوين نشده، مگر آن كه تعليمات وداها كم و بيش نويسنده را تحت تأثير و نفوذ خود قرار داده باشد. با اين تفاوت كه اسلام دين جهانى الهى است و از سرزمين عربستان به كشورهاى دور و نزديك ديگر هم گسترش يافته است، ولى حوزۀ مذهب هندو در طول تاريخ بشر محدود به همان شبه جزيرۀ هند بوده و جنبۀ مذهب بومى و ملّى دارد. 1
راجع به قدمت اين كتاب در ميان محققان هندى و غير هندى اختلاف نظر است.
در قرن نوزدهم برخى از دانشمندان هندى مانند تيلك 2 بعضى از قسمتهاى ريگ ودا را از روى محاسبات ارقام نجومى مربوط به پنج تا شش هزار سال پيش از ميلاد مسيح و حتى قديمىتر دانستهاند، ولى ماكس مولر 3 تاريخى را در حدود 1200 سال پيش از ميلاد در نظر گرفته است.
آنچه مسلّم است به وجود آمدن اين سرودها قرنها پيش از بودا و تبليغ عقايد بودايى بوده و از طرف ديگر شروع آن همزمان يا كمى قبل و يا بعد از ورود قوم آريايى به هندوستان است. ژاكوبى 4 براساس اطلاعات نجومى چنين نتيجه مىگيرد كه تاريخ دو تا از سرودهاى ريگ ودا در هزارۀ پنجم پيش از ميلاد است. به هر حال آنچه قطعى به نظر مىرسد، ريگ ودا قديمترين اثر قوم آريايى هند است، و بىشك تاريخ به وجود آمدن آن قبل از تاريخ تمدن يونان و پيش از تدوين كتب مذهبى موجود قوم يهود است. 5