197
6. نذر و نياز در دين زرتشت و ايران باستان
دكتر سيد حسين اميديانى 1
چكيده
از مطالعات انسان شناختى استنباط مىشود كه نذورات و زيارت اماكن مقدس از ديرپا، بنيادين و كهنترين صور رفتارها و تجربههاى دينى فرهنگها و جامعهها بوده است. ثروتى را كه در گذشته زايران از طريق اهداى نذرها براى زيارتگاهها هزينه مىكردهاند با توجه به امكانات محدود مادى و تنگناهاى معيشتى، شگفتآور بوده است. يكى از سنتهاى پسنديدۀ مردم ايران باستان كه پيرو آيين يكتاپرستى دين رزتشت بودهاند، نيكى و نيكوكارى و كمك به همنوع و اهداى نذرها به معابد و اماكن زيارتى بوده است. زرتشتيان اين عمل نيك را از جمله وظايف ملى و مذهبى آيين خود مىدانسته و به آن عمل مىكردند. دين زرتشت با توجه به نمونههايى كه در كتاب مقدس «اوستا» به آنها اشاره شده، به موضوع نذر و نياز، چه براى اهورا مزدا (خداى يكتا) و چه براى انجام مراسم مذهبى در آتشكدهها و اهدا به آنجا و يا پيشكش نمودن به همنوعان پرداخته شده است. هماكنون نيز هموطنان زرتشتى ما در كرمان و يزد، نذورات و موقوفاتى دارند كه نذر و وقف برگهنبار شده و همه ساله درآمد آنها در محل صرف نيات نذر كننده و واقف مىشود.
كليدواژهها: اهورا مزدا، زرتشت، اوستا، گاتها، نذر و نياز، يسنا.
مقدّمه
شناخت فرهنگ هر ملت، براى مردم آن مرز و بوم، در حقيقت نوعى خودشناسى و آگاهى به منابع فرهنگى و ريشههاى موجوديت و شناسنامۀ آن قوم و ملت محسوب