50

گفتار پنجم: حساس‌ترين شبهه وهابيون پيرامون حيات برزخى

شبهه پيرامون سماع موتى

ناصرالدين البانى كه از جمله وهابيان مخالف سماع موتى است، شبهه ياد شده را اين گونه مطرح مى‌كند: اينكه اموات مى‌شنوند يا نه، از امور غيبى عالم برزخ است كه جز خدا آن را نمى‌داند. لذا تنها با نص، قابل اثبات و نفى است. وى آن‌گاه در ردّ سماع موتى به ظاهر برخى از آيات، مانند آيه: وَ مٰا أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ ¹ و فَإِنَّكَ لاٰ تُسْمِعُ الْمَوْتىٰ وَ لاٰ تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعٰاءَ إِذٰا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ ² تمسك جسته است. ³

او استدلال خود به آيات ياد شده را اين‌گونه تقرير مى‌كند: از آنجا كه اموات حقيقتاً صداى زندگان را نمى‌شنوند و اين مطلب براى مخاطبان معلوم بوده است، ازاين‌رو خداى متعال، كفار را در عدم سماع به اموات تشبيه مى‌كند. بنابراين تشبيه ياد شده بر اين دلالت دارد كه مشبّه‌به، يعنى اموات، نمى‌شنوند؛ چنان‌كه تشبيه زيد به شير در شجاعت بر اين دلالت مى‌كند كه شير حيوان شجاعى است، بلكه از زيد شجاع‌تر است و به همين جهت به او تشبيه شده است. ⁴

شايسته يادآورى است كه شبهه ياد شده، چيز جديدى نيست و ابن تيميه