179از نظر عقلى قاصر از دنيا رفتهاند، سؤال شد؟ حضرت(ع) فرمود:
خداى متعال بر آنان حجت را تمام مىكند؛ آتشى مىافروزد و به آنان مىفرمايد، داخل آتش شوند، هركس اطاعت كرد و داخل شد، آتش بر او سرد و سالم مىشود و هركس بىاعتنائى نمود، خداى متعال مىفرمايد: همانا به شما فرمان دادم، ولى از فرمانم سرپيچى كرديد. 1
اينكه حجت بر افراد ياد شده تمام مىشود و آنان در برابر فرمان الهى عكسالعمل نشان داده و در پاسخ به آن عكسالعمل، پاداش مناسب دريافت مىكنند، نشان دهنده امكان تكامل انسان در عالم برزخ و قيامت به واسطه خيرات اهدائى نيز است.
38. تعليم و آموختن
امام موسى بن جعفر(عليهما السلام) به حفص فرمود: اى حفص! هركس از دوستان و شيعيان ما از دنيا برود، درحالىكه قرآن را خوب فرا نگرفته است، در قبرش به او آموزش داده مىشود تا بدين وسيله خداى متعال درجه او را بالا برد؛ زيرا درجات بهشت به اندازه آيات قرآن است. به آنان گفته مىشود: بخوان و بالا رو، پس آنان مىخوانند و بالا مىروند. 2و 3