86 علوم العرب » ¹ و ابن‌غضائرى نيز مى‌گويد:

« حديثه يعرف و ينكر يروي عن الضعفاء كثيرا و يعتمد المراسيل »؛ ² ولى همان‌طوركه مرحوم آيت‌الله العظمى خويى تصريح كرده‌اند، اين تضعيف با توثيق شيخ طوسى جمع‌شدنى است؛ چراكه تضعيف نجاشى مى‌تواند ناظر به ضعف خود برقى نبوده، بلكه به دليل روايت از ضعفا و اعتماد بر مراسيل باشد. ³ شاهد اين مطلب نيز تعبير

« ضعيفاً في الحديث » در كلام نجاشى است؛ يعنى ضعف از نظر خودش نيست؛ بلكه ضعف وى از حديث و نقل روايت است. راوى ديگر صفوان جمال است كه معتمد و از اصحاب امام صادق و امام كاظم(عليهما السلام) است. ⁴

بررسى دلالى

روايت از دو نظر بر بطلان اقتدا دلالت دارد: وجه اول، نهى از اقتداى به مخالف است و در صورتى كه اين نهى را ارشادى بدانيم، بر عدم صحت اقتدا دلالت مى‌كند. وجه دوم، پاسخ مثبت امام(ع) به سؤال راوى مبنى بر خواندن قرائت است. اين خود بيانگر اين است كه اقتدايى صورت نگرفته است. عده‌اى از فقها به اين وجه براى بيان عدم صحت اقتدا به مخالف تصريح كرده‌اند. ⁵

توضيح اينكه بين عدم قرائت خلف‌الامام و تحقق اقتدا ارتباط مستقيم وجود دارد و رواياتى در اين زمينه وجود دارد. مانند صحيحه عمر بن يزيد:

قَالَ سَأَلْتُ أَبَاعَبْدِاللهِ(ع) عَنْ إِمَامٍ لَا بَأْسَ بِهِ فِي جَمِيعِ أُمُورِهِ عَارِفٍ غَيْرَ أَنَّهُ يُسْمِعُ أَبَوَيْهِ الْكَلَامَ الْغَلِيظَ الَّذِي يَغِيظُهُمَا أَقْرَأُ خَلْفَهُ قَالَ لَا تَقْرَأْ خَلْفَهُ مَا لَمْ يَكُنْ عَاقّاً قَاطِعا. ⁶