81عمر بن ابان گويد: از امام صادق(ع) درباره مستضعفين پرسيدم؟ فرمود: آنها اهل ولايت هستند، عرض كردم: چه ولايتى؟ فرمود: قطعاً آن ولايت در دين نيست؛ بلكه ولايت (و همبستگى) در ازدواج و ارث و معاشرت است، و ايشان نه مؤمنند و نه كافر و از اين دستهاند كسانى كه به اميد خداى عز و جل هستند [و كارشان با خداست كه اگر خواهد عذاب كند يا ببخشد].
از سؤال راوى كه از نوع ولايت پرسش نموده است، روشن مىشود آن معنا از ولايت كه در ذهنش بوده، تطبيقشدنى بر مستضعف نمىدانسته است؛ لذا امام(ع) نيز ذهنيت وى را تأييد و ولايت در دين را از آنان نفى كرده، ولى ولايت به معناى روابط خاص بين مؤمنين و آنها، اعم از ازدواج، ارث و همنشينى را اثبات كردهاند. بنابراين تعبير «اهل الولايه»، ظهور روشنى در شيعه بودن و ايمان به معناى خاص دارد.
2. عنوان «من تثق بدينه»
معتبره ابىعلى بن راشد
محمّد بن يعقوب عَنْ عَلِيِّ بْنِ محمّد عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مَهْزِيَارَ عَنْ أَبِي عَلِيِّ بْنِ رَاشِدٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ (ع) إِنَّ مَوَالِيَكَ قَدِ اخْتَلَفُوا فَأُصَلِّي خَلْفَهُمْ جَمِيعاً فَقَالَ لَا تُصَلِّ إِلَّا خَلْفَ مَنْ تَثِقُ بِدِينِهِ. 1
ابوعلى بن راشد مىگويد: به امام جواد(ع) عرض كردم موالى شما (دوستان شما) اختلاف دارند، آيا پشت سر همه آنان مىتوانم نماز بخوانم؟ حضرت فرمودند: جز پشت سر كسى كه به دينش اطمينان دارى نماز نخوان.
در نقل شيخ طوسى(رحمه الله) اينگونه آمده است:
« ... خلف من تثق بدينه و امانته ». 2