73
فصل دوم: حكم وضعى اقتداى به عامه
در اين فصل حكم وضعى اقتداى به عامه را فى نفسه و بدون در نظرگرفتن عناوين ثانويهاى چون تقيه و اضطرار و در دو گفتار اقوال فقها و ادله آنان بحث و بررسى مىكنيم.
گفتار اول: اقوال فقها
فقهاى اماميه درباره عدم صحت اقتدا به عامه در شرايط اولى اجماع دارند. شيخ طوسى مىنويسد: «خواندن نماز پشت سر كسانى كه اعتقاد مخالف حق دارند جايز نيست. دليل ما اجماع شيعه است كه در اين مسئله هيچ اختلافى ندارند». 1 محقق حلّى نيز مىفرمايد: «به مخالف اهل حق اقتدا نمىشود، هرچند اسم اسلام بر وى اطلاق مىگردد و اين مسئله مورد اتّفاق علماى شيعه است». 2
گفتار دوم: ادله عدم صحت اقتدا به عامه
عمده ادله اين مسئله رواياتى است كه در مجامع روايى شيعه نقل شده است و بزرگان فقهاى اماميه بدان استناد كردهاند. البته در كنار روايات به ادله ديگرى نيز استشهاد شده است.