122منظورتان چيست؟ گفتند: وقتى به طرف نماز مىرفتى ما تو را تعقيب كرديم و ما مىدانستيم كه تو به نماز ما اقتدا نمىكنى، ولى اكنون ديديم كه به نماز ما اكتفا كردى. خدا از تو راضى باشد و جزاى خيرت دهد. گفتم: سبحانالله. آيا در مورد كسى مثل من چنين سخنى گفته مىشود؟! اسحاق گويد: فهميدم امام صادق(ع) مرا امر نكرد جز اينكه مانند اين را بر من مىترسيد.
تقريب استدلال
گرچه روايت محل بحث، به دليل عدم توثيق صريح محمّد بن حصين و مشترك بودن محمد بن فضيل بين ثقه 1 و غيرثقه، 2 ضعيف است، مؤيد و شاهد خوبى محسوب مىشود.
در اين روايت، امام صادق(ع) به شركت در جماعت با اهل تسنن امر و در صورت ادراك امام در ركوع، حكم به الحاق به جماعت فرموده و آن ركعت را از بهترين ركعات دانستهاند. ادامه روايت بيانگر اين است كه اسحاق چنين برداشت كرده كه امام(ع) از اينكه اسحاق شماتت شود و درباره او حرف و حديث مطرح باشد، چنين دستورى دادهاند. پس در اين روايت نيز اقتدا حقيقى است و هيچ اشارهاى به اقتداى صورى و خواندن قرائت نيست.
نويسنده مقاله «تقيه مداراتى و جايگاه آن در انسجام اسلامى» مىنويسد:
اگر در نماز جماعت با آنها، مكلف بايد قرائت را خودش بخواند، چرا در اينجا امام(ع) تصريح مىكند كه لازم نيست و با آنها به ركوع برو؟ همچنين اگر اين نماز باطل است، چرا امام مىفرمايد: اين ركعت از بهترين ركعات است؟ بنابراين، روايت كه از نظر سند نيز اعتبار دارد، به خوبى دلالت مىكند كه نماز با آنها نماز حقيقى است، نه شكلى و صورى. 3