36امام در تكامل انسانها، تنها نشان دادن راه تكامل نيست. بلكه روح افراد مستعد، به طور تكوينى در پرتو انوار باطنى امام، پرورش مىيابد.
«ابوخالد كابلى» مىگويد كه از امام باقر(ع) درباره فرمايش خداى متعال در آيه ( فَآمِنُوا بِاللّٰهِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِي أَنْزَلْنٰا) 1سؤال كردم. آن حضرت فرمود:
مراد از نور در اين آيه، به خدا قسم! امامان از آلمحمد(ص) تا روز قيامت مىباشد. به خدا قسم! آنان نورى هستند كه خداوند نازل كرد و به خدا قسم! آنان نور خدا در آسمانها و در زميناند. اى اباخالد! همانا نور امام در قلوب مؤمنان پرنورتر از خورشيد درخشان در روز است و ايشان به خدا قسم! قلوب مؤمنان را نورانى مىسازند و خداوند نور آنان را از هركسى كه بخواهد مانع مىشود. در نتيجه، چنين قلبهايى تاريك و ظلمانى مىشوند. به خدا اى اباخالد! هر بندهاى كه ما را دوست داشته باشد و ولايت ما را بپذيرد، خداوند قلب او را پاكيزه مىگرداند و هر قلبى را كه خدا پاكيزه سازد، در مقابل رأى ما تسليم و با ما در صلح و آشتى خواهد بود. پس هنگامى كه با ما در صلح باشد، خدا هم او را از حساب سخت قيامت حفظ مىكند و او را از فزع روز بزرگ قيامت، ايمن مىگرداند. 2
از منظر اين روايت، امام در موقعيت ولايت تكوينى همچون مهرى تابان است كه فروزندهتر از خورشيد محسوس، باطن نامحسوسِ جهان را نورافشانى مىكند و به ملكوت آسمانها و زمين و به ضمير انسانهاى با ايمان، روشنايى مىبخشد. مؤمنان راستين، در پرتو اين نور، نه تنها راه رسيدن به مقصد اعلاى انسانيت را به تماشا مىنشينند، بلكه به چنين مقصد و مقصودى دست مىيابند. به سخن ديگر، چنانكه