455داده‌اند.
در اين محضر عظيم امت اسلامى، شايسته است كه حج گزاران، به مهم‌ترين مسائل جهان اسلام بپردازند. اكنون در رأس همه اين مسائل، قيام و انقلاب در برخى كشورهاى مهم اسلامى است. در ميانه حجّ سال گذشته و حج امسال، حوادثى در دنياى اسلام پديد آمده است كه مى‌تواند سرنوشت امت اسلامى را دگرگون ساخته و آينده‌اى درخشان و سرشار از عزت و پيشرفت مادى و معنوى را نويد دهد. در مصر و تونس و ليبى، طاغوت‌هاى ديكتاتور و فاسد و وابسته، از سرير قدرت، سرنگون شده‌اند و در برخى كشورهاى ديگر، امواج پر خروش قيام مردمى، كاخ‌هاى زر و زور را به ويرانى و نابودى تهديد مى‌كند. اين صفحه تازه گشوده از تاريخ امت ما، حقايقى را آشكار مى‌سازد كه همه از آيات بينات الهى است و به ما درس‌هاى حيات بخش مى‌دهد. اين حقايق، بايد در همه محاسبات ملت‌هاى مسلمان به كار گرفته شود. نخست آنكه اكنون از دل ملت‌هايى كه ده‌ها سال در سيطره سياسى بيگانگان بوده‌اند، نسل جوانى سر برآورده است كه با اعتماد به نفس تحسين‌برانگيز، به استقبال خطر رفته و به رويارويى با قدرت‌هاى مسلّط برخاسته و همت به دگرگون‌سازى وضعيت گماشته است. ديگر آنكه به رغم تسلط و تلاش حاكمان سكولار و تلاش‌هاى پيدا و پنهان آنان براى دين‌زدايى در اين كشورها، اسلام با نفوذ و حضورى نمايان و پرشكوه هدايتگر دل‌ها و زبان‌ها گشته و چون چشمه‌اى جوشان در گفتار و كردار توده‌هاى ميليونى، به اجتماعات و رفتارهاى آنان طراوت و حيات بخشيده است. مأذنه‌ها و مصلاّها و تكبيرها و شعارهاى اسلامى، نشانه آشكارى از اين حقيقت و انتخابات اخير تونس، برهان قاطعى بر اين مدعاست. بى‌گمان انتخابات آزاد در هر كشور اسلامى ديگر هم نتيجه‌اى جز آنچه در تونس پيش آمد، نخواهد داشت.