149

7. اجماع جمهور بر قبول شهادات اهل بدعت

جمهور علما بر قبول شهادت اهل بدعت، اين‌گونه استدلال كرده‌اند كه مبتدعه به‌گمان خويش، راه درست را برگزيده‌اند و چيزى كه موجب اسقاط وثاقت قول ايشان شود نيز از آنان صادر نشده است. همچنين جمهور، شهادت كسى را كه صحابه و پيشينيان را سب كرده، پذيرفته؛ زيرا اين عمل سب‌كنندگان، ازروى دشمنى نبوده است، بلكه براساس اعتقاد و تدين خويش، مرتكب اين عمل شده‌اند. ¹

جمع‌بندى

چنان‌كه ملاحظه شد، قائلان به اين ديدگاه معتقدند كه رواياتِ ثقاتِ از اهل بدعت، بايد به‌طور مطلق پذيرفته شود؛ زيرا:

اولاً: روش صحابه، تابعان، تابعانِ تابعان، سلف و جمهور علما چنين بوده است.

ثانياً: نمى‌توان اهل بدعت را دشمن دانست، بلكه آنان كسانى‌اند كه براساس اجتهاد، به عقيده‌اى گرايش پيدا كرده‌اند.

ثالثاً: صداقت و ديانتِ اهل بدعت، كه دو معيار اساسى در پذيرش احاديث‌اند، مانع از دروغ‌گويى ايشان مى‌شود.

رابعاً: در صورت كنارگذاشتن احاديث اهل بدعت، بخش عظيمى از سنت نبوى، از بين خواهد رفت.

گفتار دوم: رد مطلق روايات اهل بدعت

برخى ديگر از انديشوران، معتقدند كه روايات اهل بدعت، تحت هيچ شرايطى