82سرچشمه شعور و معرفت به حقايق دين و وسيلهاى براى جلوگيرى از جهل و ناآگاهى مردم باشد! در زمانى كه دشمنان اسلام با هجوم فرهنگى ناجوانمردانه، مغزها و فكرها را تسخير مىكنند و با استفاده از جهل و ناآگاهى (بلكه نوكرصفتى) برخى حكام مزدور كشورهاى به ظاهر اسلامى، ابتذال اخلاقى و اجتماعى و انديشههاى الحادى را گسترش مىدهند و جنگ نابرابرى را براى محو اسلام آغاز كردهاند، مراسم حج با وجهه جهانىاش مىتواند بستر مناسبى براى تربيت اجتماعى - سياسى مسلمانان باشد. انتظار مىرود حاجى با الهام گرفتن از روح و حقيقت اين مراسم معنوى و سياسى، به چنان شناخت و آگاهىاى برسد كه بتواند براى مقابله با شگردهاى دشمنان قيام كند.
از زبان قرآن و روايات مىتوان شيوههاى تربيت اجتماعى - سياسى حج را در مطالب ذيل دنبال كرد. اميد است سازماندهى برنامههاى حج، به گونهاى باشد كه به اين شيوههاى تربيتى حج عمل شود:
يك - آگاهىبخشى و تبيين فلسفه اجتماعى - سياسى حج
موسم حج، مناسبترين موقعيت براى مسلمانان است تا فرهنگ اسلام را بيشتر تبيين كنند و فلسفه حج را پى بگيرند؛ به بحث و مذاكره بنشينند، تبادل افكار كنند و مسائل فرهنگى، دينى، اجتماعى و سياسى مسلمين و كشورهاى اسلامى را با يكديگر در ميان بگذارند و بر غناى فكرى، علمى و عملى خود بيفزايند تا از