78
(...اَلْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ الَّذِي جَعَلْنٰاهُ لِلنّٰاسِ سَوٰاءً الْعٰاكِفُ فِيهِ وَ الْبٰادِ...)
(حج: 25)
مسجد الحرام، كه آن را براى همه مردم برابر قرار داديم، چه كسانى كه در آنجا زندگى مىكنند يا از نقاط دور وارد مىشوند... .
مفاد آيه شريفه، اين است كه دور و نزديك، شهرى و روستايى، و آشنا و بيگانه در حضور كعبه، برابر و برادرند.
از سويى به معمار اين بنا دستور داد كه صلاى عمومى سَر دهد و همگان را دعوت كند:
(وَ أَذِّنْ فِي النّٰاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجٰالاً وَ عَلىٰ كُلِّ ضٰامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ) (حج: 27)
و مردم را دعوت عمومى به حج كن؛ تا پياده و سواره بر مركبهاى لاغر از هر راه دورى به سوى تو بيايند... .
از سوى ديگر فرمود: اينجا (درها) به روى همگان باز است؛ توانگر و تهيدست، عالم و جاهل، اهل دور و نزديك در اينجا همساناند.
خداوند ابتدا دستور داد اطراف كعبه طواف كنيد، سپس فرمود كه اينجا جاى مساوات است؛ يعنى بر محور مساوات بگرديد، تا هرگونه امتياز فردى و نژادى را از خود بزداييد. ديگر نژادها و قومها را چون نژاد و قوم خود بدانيد. طواف در مسجدى كه براى همگان يكسان است، درس مساوات و طهارت مىدهد. دين اسلام با اين دستور مدبرانه، به زيبايى توانسته است اخلاق و تربيت را با