27خدا به منظور اداى مناسك مخصوص، در زمان معلوم».
به عبارت ديگر شارع مقدس اسلام، كلمه حج را از معناى پيشين به معناى مورد نظر خود تغيير داده و درحقيقت، معناى جديدى بدان بخشيده است كه در اصطلاح اصولى، به آن حقيقت شرعيه مىگويند. حجى كه در فرهنگ قرآن و زبان پيامبر(ص) به كار رفته، مجموعه مناسكى است كه در مكه و مشاعر و در زمان خاص و بهشكل خاص صورت مىگيرد. با همين نگاه، محقق حلى مىگويد: «حج بهمعناى قصد و در اصطلاح شرع، نام مجموعه اعمال و مناسكى است كه در اماكن مخصوص انجام مىشود». 1
ب) حقيقت و محتواى حج
اعمال حج، پيش از اسلام نيز وجود داشت و بخشى از فرهنگ مردم به شمار مىرفت. اما آنها اين عبادت عظيم را با شرك و بتپرستى و اعمال خرافى درآميخته بودند. گروهى از اعراب جاهلى هنگام طواف كعبه، برهنه مىشدند و سوت و كف مىزدند؛ چنانكه قرآن تصريح مىكند: (مٰا كٰانَ صَلاٰتُهُمْ عِنْدَ الْبَيْتِ إِلاّٰ مُكٰاءً وَ تَصْدِيَةً...) ؛ «نماز آنها در كنار خانه خدا چيزى جز سوت كشيدن و كف زدن نبود». (انفال: 35)
همچنين نقل شده است هنگامى كه پيامبر(ص)، در كنار حجرالاسود، رو بهسوى شمال 2 مشغول نماز مىشد، دو نفر از