183معصوم(عليهم السلام) نيز ناظر بر همين است كه فرمودهاند؛ راهيابى وساوس شيطان و هوسها و اميال نفسانى در وجود انسان، عمل او را از ارزش معنوى دور مىكند. در اين صورت، انجامدادن عمل خالص، بسيار دشوار است و نياز به مبارزه طولانى با اميال نفسانى دارد. امام على(ع) فرمود: «خالص و بىريابودن عمل از خود آن مشكلتر، و خالصبودن نيت، از جهاد طولانى دشوارتر است» 1، و در سخن ديگر فرمود:
«كَيْفَ يَسْتَطيعُ الإخْلاصَ مَنْ يَغْلِبُهُ الْهَوى» 2؛ «آنكس كه هوا و هوس بر وى چيره مىشود، چگونه مىتواند اخلاص داشته باشد؟»
اخلاص در حج
حج و عمره، جلوه بيرونى و شهرت در پى دارد. كسى كه حج مىرود، نوعى اعتبار دينى و وجهه اجتماعى پيدا مىكند. ازاينرو داشتن نيت خالص در اين عمل، هم دشوار است، هم ارزش بيشترى دارد.
از همين روست كه پيامبر(ص) و ائمه طاهرين(عليهم السلام)، همواره حجگزاران را به چند گروه تقسيم مىكردهاند. اين تقسيمبندى، به نيت حجاج برمىگردد. هرچه نيت انسان خالصتر باشد، حظ و بهره او از حج و عمره افزونتر خواهد بود. امام صادق(ع) با اشاره به اختلاف درجه حجگزاران و بهرهاى كه آنها از اين سفر مىبرند، مىفرمايد: