144داشته باشند.
از حكمتهاى محرمات احرام، پرورش روح همزيستى مسالمتآميز با تمام پديدههاى هستى است. مُحرِم موظف است ستيز و كينه و حسد و ديگر رذايل اخلاقى را كنار نهد، سخن بيهوده بر زبان جارى نسازد، و دل را از هرگونه دشمنى، و فكر را از هرگونه تجاوزگرى به حريم ديگران بازدارد، و روحى مسالمتآميز در خود بيافريند. حاجى بايد اين روحيه را - علاوه بر همنوعان - به تمام پديدههاى هستى نيز تعميم بخشد؛ به گونهاىكه هيچ جانورى را نيازارد، به حريم گياهان تجاوز نكند، و سرانجام در خويشتن، جهانى از سلم و صفا و محبت به همه پديدههاى هستى پديد آورد: (يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاٰ تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ...) ؛ «مؤمنين! شكار را درحالىكه محرم هستيد، به قتل نرسانيد...» (مائده: 95).
بايد توجه داشت كه حج و تمرينهاى ويژه آن، رهتوشهاى براى همه عمر و همه زمانها و مكانهاست؛ نه اينكه حاجى فقط يك ماه تمرين و مراقبت كند و آن گاه كه از اين سفر تربيتى بازگشت، ثمره آن را به فراموشى بسپارد؛ زيرا رمز قبولى حج، تزكيه نفس و رهآورد معنوى آن است. چنانكه پيامبر خدا(ص)، در حجةالوداع فرمود:
خونهاى شما و اموالتان و نواميستان، همانند اين روز و اين ماه و اين شهر، حرمت دارند تا روزى كه به ديدار خداوند برويد (قيامت) و آن روز از اعمال شما سؤال خواهد شد. 1