215

حرم همسران و دختران رسول خدا(ص)

محمدصادق نجمى

ميقات حج، ش 11

از جمله بقعه‌ها و حرم‌هاى تخريب شده در بقيع، حرم همسران پيامبر(ص) و دختران آن حضرت است. نوشتار پيش‌رو پيرامون اين دو حرم به نگارش درآمده است. بخش اول مربوط به حرم همسران پيامبر(ص) است. نويسنده پس از اشاره به تاريخ بناى حرم، تعداد مدفونين در اين حرم را مورد بررسى قرار داده و به نقل نظر نويسندگان و مورخان پرداخته است. ايشان از مجموع آنچه از منابع معتبر نقل نموده، نتيجه گرفته است كه اصل حرم كه به عنوان «قبة الزوجات» در داخل بقيع معرفى شده است، داراى اصالت و قدمت تاريخى است؛ اما تعداد همسرانى كه در اين محل به خاك سپرده شده‌اند، دقيقاً مشخص نيست و اينكه در قرن‌هاى اخير اين حرم به عنوان مدفن هشت تن از همسران پيامبر(ص)، معرفى شده و علائمى دال بر اين تعداد نصب شده، دليلى بر تأييد آن در دست نيست و اينها مبتنى بر اشتهار عرفى و نقل اقوال است. بخش دوم بحث از حرم دختران پيامبر(ص) (زينب، رقيه، و امّ كلثوم) را برعهده دارد. از ديدگاه نگارنده آنچه از منابع اصلى به دست مى‌آيد اين است كه قبر همه دختران رسول خدا(ص) به جز حضرت زهرا(عليها السلام) در بقيع و كنار هم در يك محل واقع شده و داراى يك قبه و ضريح هستند. ايشان براى اثبات گفته خود به نقل عبارات مورخان در اين زمينه مى‌پردازد. بيوگرافى دختران رسول خدا(ص)، زينب، رقيه و ام‌كلثوم، محورهاى پايانى مقاله را تشكيل داده‌اند.