145
صندوق قديمى
همانگونه كه اشاره شد، اين دو صندوق از نظر تاريخى، داراى قدمت و سابقه بس طولانى، مخصوصاً ضريح ائمّه بقيع(عليهم السلام)، از نظر استحكام و ظرافت و زيبايى جالب توجه بوده است. به طورى كه مؤلفان و تاريخ نويسان در وصف آن، قلم فرسايىها كرده و اين ظرافت و زيبايى را به وسيله نوشتههايشان به نسلهاى آينده منتقل نمودهاند كه ما گفتار چند تن از اين مورّخان را در اختيار خواننده ارجمند قرار مىدهيم:
1. تا آنجا كه ما به دست آوردهايم، در تاريخ براى اولين بار كه از صندوقِ قبورِ ائمه بقيع(عليهم السلام) سخن به ميان آمده و ظرافت و زيبايى آن توصيف شده، به وسيله جهانگرد معروف ابن جبير (متوفاى 614ه .ق مورخ اهل سنت) مىباشد او درباره اين قبور و ضريح آنها مىگويد:
... و قبرشان بزرگ و از سطح زمين بلندتر و داراى ضريحى از چوب مىباشند كه بديعترين و زيباترين نمونه است از نظر فن و هنر، و نقوشى برجسته از جنس مس بر روى آن ترسيم و ميخكوبىهايى به جالبترين شكل در آن تعبيه شده است كه نماى آن را هر چه زيباتر و جالبتر نموده است.
سپس مىگويد: ضريح ابراهيم فرزند پيامبر(ص) نيز به همين شكل است. 1
2. خالدبن عيسى البلوى كه در سال 740ه.ق اين ضريح شريف را زيارت كرده، مشابه همين مطالب را نقل كرده و مىگويد: «والقبران [قبر العباس و الائمة الاربعة] مرتفعان عن الارض متّسعان مفشيان بألواح ملصقة ابدع الصاق مرصعةٌ بصفائح الصفر و مكوكبة بمسامير على أبدع صفة و أجمل منظر». 2
3. ابن بطوطه جهانگرد معروف نيز مىگويد: «و رأس الحسن الى رجلي العباس و قبراهما مرتفعان عن الأرض متّسعان مفشّيان بالواح بديعة الالصاق مرصعة بصفائح الصفر البديعة العمل». 3