144حرم مطهر بقيع، داراى صحن و سرا نبوده است. شاهد بر اين مطلب، اين است كه نه تنها در گفتار هيچ يك از مورّخان و جهانگردان به وجودِ صحن و سرايى براى اين حرمِ شريف، تصريح و يا اشارهاى نگرديده، بلكه در كلمات بعضى از آنان نبودن صحن و سرا در حرم بقيع بوضوح ذكر شده است؛ از جمله در سفر نامه سيف الدوله كه در سال 1279ه.ق سفر حج نموده، چنين آمده است: و اما بقيع در خارج قلعه مدينه به طرف شرق واقع است، مدفن ائمّه بقيع، بقعهاى دارد بدون صحن. 1
و نايب الصدر شيرازى مىگويد: چنانكه جناب اجلّ اكرم، وزير اعظم، امينالسلطان- ادام الله اقباله- در چند سال قبل، بناى ساختمان صحن براى بقعه متبرّكه حضرت مجتبى(ع) داشتند وكلا 2 صلاح ندانستند و عذرهاى بدتر از گناه آوردند.
و همو مىگويد: خداوند توفيق دهد كسانى را كه سعى نمايند صحن بسازند. 3
و اين بود قسمت دوم اين بحث و نكاتى در خصوصيات حرم شريف بقيع.
ضريح ائمه بقيع(عليهم السلام)
پس از بررسى تاريخ بقعه و حرم ائمه بقيع(عليهم السلام)، نوبت مىرسد به موضوع دوّم؛ بررسى تاريخ ضريح شريف اين بزرگواران.
آنچه از تاريخ به دست مىآيد، اين است كه قبور ائمه بقيع(عليهم السلام) و جناب عباس، از قديم الايام و بلكه پيش از قرن هفتم، داراى ضريح و صندوق بودهاند كه به مناسبت نزديكى و اتصال قبور ائمه(عليهم السلام)، همه آنها در داخل يك ضريح و قبر جناب عباس به علت فاصله آن با اين قبور، داراى ضريح مستقل بوده است و در قرنهاى اخير علاوه بر اين دو صندوق، يك ضريح مشبّك و چوبين بزرگ هم ساخته شده كه هر دو صندوق در داخل آن قرار داشتهاند.