93زندگى كرد؛ با نبطىها به زبان خودشان، با خراسانيان به [فارسى] درى؛ با روميان به زبان رومى و با ساير اقوام به زبان خودشان صحبت مىكرد. دانشمندان جهان از يهود و نصارى خدمتش مىرسيدند و با آنها از كتابهاى خودشان و به زبان خودشان احتجاج مىنمود.
پس زمانى كه مدت عمرش به پايان رسيد و زمان وفاتش نزديك شد، غلامى از طرف ايشان نزد من آمد و پيغامى به اين مضمون آورد: پسرم اجل من سر آمده و عمرم تمام شده؛ تو وصى و جانشين پدرت هستى. پيغمبر اكرم(ص) هنگام وفات، على(ع) را خواست و سفارشهايى به ايشان نمود. ايشان به على(ع) صحيفهاى را واگذارد كه در آن نامهايى ثبت شده بود كه به پيامبران و اوصياى الهى اختصاص داشت. سپس فرمود: يا على، نزديك من بيا؛ سپس رسول خدا(ص) سر حضرت على(ع) را به طور كامل پوشاند؛ آنگاه فرمود: زبانت را بيرون بياور؛ آنگاه با انگشترش زبان على(ع) را مهر كرد؛ سپس فرمود: على زبانم را در دهانت قرار ده و بمك و آنچه در دهان خود يافتى ببلع. على(ع) دستور پيغمبر را اجرا كرد. آنگاه فرمود: خداوند به تو فهمانيد آنچه به من فهمانيده و بينش تو را به اندازه من قرار داده و دانش تو را نيز به همان مقدار كه به من داده عنايت كرد. بهجز اينكه پيغمبرى بعد از من نخواهد بود. هر يك از امامان نيز همين گونهاند؛ بعد از درگذشت موسىبنجعفر، من به هر زبانى آشنا شدم و به تمام كتابها اطلاع پيدا كردم. 1
از ميان اين كلمات و آيات روشن آشكار مىشود كه سجده، كنايه از اطاعت مطلق و بىچونوچرا، تسليم محض بودن و انتهاى فروتنى است كه مسئله مخصوص آدم(ع) هم نيست. توحيد در عبادت با توجه به ولى خدا، براى خداوند حاصل مىشود و اين معناى حقيقت قبله است؛ نه اينكه معناى كعبه، همان سنگها و طواف به دور آن باشد. اين مطلب درست از كلام خدا به دست مىآيد كه در آيه 143سوره بقره فرمود:
(وَ مٰا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِي كُنْتَ عَلَيْهٰا إِلاّٰ لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ) ؛ «و ما، آن قبلهاى را كه قبلاً بر آن بودى، تنها براى اين قرار داديم كه افرادى كه از پيامبر(ص) پيروى مىكنند، مشخص شوند».