50
1. دليل عقلى
همانطور كه گفتيم حيات انسانى در بعد فردى و اجتماعى، بدون قانون الهى و حكومتى دينى كه مجرى اين قانون باشد، محقق نمىشود و فقدان اين دو سبب هرج و مرج در جامعه مىشود و اين امر در زمان غيبت امام معصوم نيز لازم است. طبق اين دليل، تمام اختيارات پيامبران و امامان(عليهم السلام) كه به سعادت جامعه و دورى از هرج و مرج مربوط مىشود و در حيطه امور حكومتى است، به فقها منتقل شده است؛ زيرا همان دليل عقلى كه براى اثبات نبوت و امامت مطرح مىشود، براى اثبات ولايت براى فقها نيز مطرح شد. بنابراين محدوده ولايت فقها نيز همان محدوده ولايت انبيا و امامان در امور حكومتى است.
2. دليل عقلى - نقلى
طبق اين دليل كه با استفاده از ادله امور حسبيه، ولايت را براى فقها اثبات مىكرد، هر چيزى كه پياده كردن اسلام در جامعه و دفاع از آن و حفظ نظام مجتمع بشرى بدان نياز دارد، جزء محدوده ولايت فقيه مىشود. اين امور اختيارات وسيعى مىطلبد تا حاكم بتواند اسلام را به طور كامل اجرا نمايد.
3. ادله نقلى
مقبوله عمربن حنظله اختيارات امام(ع) بما هو حاكم را براى فقيه ثابت مىكند؛ 1 به بيان ديگر عبارت «فانى قد جعلته عليكم حاكماً» تمام آنچه را براى حاكم و والى ثابت است، براى فقيه نيز ثابت مىداند. امام(ع) در اين روايت فقيه را به عنوان حاكم تعيين كرد. بنابراين تمام اختياراتى را داراست كه مثلاً مالك اشتر، حاكم منصوب اميرالمؤمنين على(ع) در مصر، دارا بود؛ يعنى همه وُلات منصوب خاص اميرالمؤمنين، تمام اختيارات