193
فصل اول: الزام به پرداخت كفارات حج
مقدمه
امروزه روحانيون كاروانها وظيفه خطير ارشاد زائران بيتالله الحرام به مسائل شرعى را بر عهده دارند و با همراهى با آنان، بر صحت اعمال ايشان نظارت مىكنند و اشتباهات آنها را به ايشان گوشزد نموده، راه تصحيح اعمال را به آنان نشان مىدهند. اين امر بعد از اتمام اعمال مناسك حج، با دقت و حساسيت فوقالعادهاى دنبال مىشود.
در اين ميان، ارتكاب برخى از محرمات و اشتباهات در انجام مناسك حج و عمره، مستلزم پرداخت كفاره است كه ميزان آن، به نوع آن حرام و اشتباه بستگى دارد.
وجوب اداى كفاره، در برخى موارد، بايد در سرزمين منا صورت گيرد؛ هرچند برخى فقها اداى آن را در محل زندگى مكلف، بنابر اطمينان به مصرف آن براى فقراى شيعه، كافى مىدانند. 1
حال سؤال اين است كه چنانچه مكلف از اداى كفاره سر باز زند و علىرقم تذكر روحانى كاروان، با وجود تمكن مالى، اين واجب را ترك كند، آيا حاكم جامعه اسلامى يا نماينده او در حوزه حج و زيارت مىتواند در صورت اثبات اين تمرّد، او را ملزم به پرداخت كفاره كند؟ آيا ولى امر يا نماينده او مىتواند به مقدار كفاره، از اموال مكلف