118كه طرفداران ديدگاه جبر به آنها استناد مىكنند. اما بايد توجه داشت كه تمسك به ظواهر اين آيات، اولاً با روح و جوهره اديان الهى سازگار نيست؛ اديانى كه مشتمل بر آموزههايى مانند تكليف، پاداش مطيع و عقاب متخلف، بعثت انبيا و دعوت مردم به توحيد و خوبىهاست؛ ثانياً با ديگر آيات قرآن نيز سازگارى ندارد.
2. آيات اختيار
انسان حتى با نگاهى سطحى به قرآن كريم، با آيات فراوان و عناوين گوناگونى روبهرو مىشود كه همگى حكايت از آن دارند كه انسان موجودى مختار است و مىتواند كارهايى را انجام دهد يا ترك كند؛ مانند:
الف) آيات عهد و ميثاق
آياتى از قرآن كريم كه اختيار انسان را بيان مىكنند، آيات عهد و ميثاق خداوند با عموم يا دستههاى خاصى از انسانهاست؛ مانند:
أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يٰا بَنِي آدَمَ أَنْ لاٰ تَعْبُدُوا الشَّيْطٰانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ* وَ أَنِ اعْبُدُونِي هٰذٰا صِرٰاطٌ مُسْتَقِيمٌ (يس: 60 و 61)
آيا با شما عهد نكردم اى فرزندان آدم كه شيطان را نپرستيد كه او براى شما دشمن آشكارى است؟! و اينكه مرا بپرستيد كه راه مستقيم اين است؟!
آيه شريفه دربردارنده اين معناست كه اگر انسان مجبور باشد و از خود اختيارى نداشته باشد، عهد خداوند با وى كار لغوى خواهد بود.
وَ إِذْ أَخَذْنٰا مِيثٰاقَ بَنِي إِسْرٰائِيلَ لاٰ تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللّٰهَ وَ بِالْوٰالِدَيْنِ