184مشاركت مؤثر و فعال در زندگى اجتماعى را كسب مىكند. مجموعه اين ارزشها، هنجارها، نگرشها، دانشها و مهارتها، فرد را قادر مىسازد كه با گروهها و افراد جامعه، روابط و كنشهاى متقابل داشته باشد. فراگرد اجتماعى شدن، امرى مستمر و به اعتبارى هميشگى است.
به طور كلى فرايند انتقال ارزشها و هنجارها از طريق خانواده، مدرسه و عرصه عمومى جامعه، شامل رسانهها، گروههاى همرده، گروههاى مرجع و... به انجام مىرسد. نهاد آموزش، نهاد خانواده و نهاد دين، مهمترين حضور را در انتقال ارزشها و هنجارها به عهده دارند.
از آنجايى كه نهاد آموزش و خانواده در بيشتر جوامع، تحت تأثير تبليغات و برنامهريزىهاى دولت قرار دارند و در جهت برنامههاى يادشده حركت مىكنند، تنها نهاد دين مىتواند نقش هدايتگرى حقيقى افراد را بر عهده بگيرد. بر همين اساس است كه دين، رهايىبخش و بشارتدهنده است؛ چراكه هدف، برنامه و دورنماى دين، مقيد به چارچوبهاى طراحىشده زمانمند بشرى نيست.
نهاد دين از طريق انسانهاى ارزشمند و باهوش، آموزههاى خود را به نسلهاى بعد انتقال مىدهد. عالمان، انديشمندان و روحانيان، سكاندار آموزههاى دينى در زمان غيبت امام عصر(عج) هستند. بر همين اساس نهاد مذهب و در پى آن عالمان، از گذشتههاى دور در ايران نقش ويژهاى را ايفا مىكردند؛ تا جايى كه به اعتقاد يكى از ايرانشناسان: «آنچه كه انسجام جامعه را حفظ مىكرد، اسلام بود». 1