71
ظرفيتهاى اقتصادى حج و امت اسلامى
اشاره
دين و اقتصاد دو حوزه كاملاً نزديك به هم هستند. 1 از جهت تاريخى ملاحظه مىكنيم كه عالمان پيشين اقتصاد از طبقه عالمان دينى بودهاند. در قرون وسطا در اروپا، علم اقتصاد سكولاريستى را كشيشان مسيحى ايجاد كردند. در اين بين اسلام براساس مبادى و توجيهات و تشريعات و احكام، نظام اقتصادى ممتازى 2 را پديد مىآورد و به فهم رفتار اقتصادى كمك مىكند. 3 البته در قرن نوزدهم هم افكار و اعمال مسيحيت، به اقتصاد سرمايهدارى مشروعيت بخشيد و نظم اجتماعى موجود را امرى مقدس شمرد. 4
پس از رشد اقتصاد سرمايهدارى، دين از صحنه اقتصاد خارج شد. ولى ايجاد مشكلات اقتصادى ناشى از نظام سرمايهدارى، مانند فقر و نابرابرىهاى انسانى، مجدداً دين را متوجه امور اقتصادى كرد. 5