133در اين بخش قصد داريم جايگاه فلسطين در امت اسلامى را بررسى كنيم و سپس نقش حج را در تقويت اين ايده در امت اسلامى بررسى كنيم. نقشآفرينى حج از اين جهت مهم است كه حج عبادتى فرامليتى است؛ هرساله مسلمانان را از نقاط مختلف جهان اسلام در مكان و زمان يكسان جمع مىكند تا همه آنها مناسكى يكسان را با پوششى يكسان همراه هم انجام دهند. از اين جهت حج زمينه مناسكى و فرهنگى زيادى را براى تقويت امت اسلامى دارد. اين سطح از كارآيى و ظرفيت حج در تقويت همبستگى امت اسلامى، ظرفيت بسيار بىبديلى را براى تقويت ساير مؤلفههاى امت اسلامى مانند فلسطين فراهم مىكند.
به عبارت ديگر حج از مهمترين مؤلفههاى دينى و مناسكى امت اسلامى است كه مىتواند ساير مؤلفههاى سياسى امت اسلامى مانند فلسطين را نيز تقويت كند.
اين تعامل سازنده بين مؤلفههاى امت اسلامى در شرايط و فضاى بيدارى اسلامى، اثربخشى و ترابط بيشتر و عميقترى يافته است؛ به طورى كه فلسطين هم در ايجاد بيدارى اسلامى و هم در بهرهمندى از موج خروشان آن بسيار مهم و تعيينكننده است.
جايگاه مسئله فلسطين در امت اسلامى
فلسطين يكى از عناصر تشكيلدهنده هويت مسلمانان در خاور ميانه است 1 كه از مبادى اصلى موج جديد بيدارى اسلامى است. 2
مسئله فلسطين علاوه بر بعد مذهبى و سياسى، به مسئله حيثيت و هويت مسلمانان و امت اسلامى تبديل شده است؛ به طورى كه ناتوانى رهبران عرب در پايان دادن به اشغال اسرائيل، عامل تضعيف مشروعيت فرمانروايى حاكمان عرب، و سرخوردگى، اضطراب، نااميدى گسترده و احساس حقارت مسلمانان در مقابل سلطه اروپا، آمريكا و