46داده است:
يكى آنكه مسافر از ميان رشتههاى عظيم كوههاى زاگرس كه بين خانقين و كرمانشاه است عبور مىكرد و پرشيبترين گردنه كه تنگه گيرا نام داشت، بين سرپل و كرند واقع شده و با كتل راه بوشهر و شيراز قابل مقايسه بود. در زمستان بهواسطه برف غالباً مسدود مىباشد. از اين گردنه مسافر، دشت هموار آشور و كلده را ترك و به نجد بزرگ ايران ورود مىكند و آنقدر هم در اين فلات خواهد بود تا سرزمين ايران را ترك نمايد. ثانياً از وسط شهرهاى عمده و آباد ايران يعنى كرمانشاه و همدان خواهد گذشت. اين شهرها در منطقه بسيار حاصلخيز ايران واقع شده است. 1
تنوع آبوهوايى اين منطقه نيز عجيب است. به سبب تنوع اوضاع جغرافيايى، نقاط شمالى و شرقى، نقاط كوهستانى برفگير دارد و نقاط غربى آن كه به سبب مجاورت جزيرة العرب آبوهواى خشك دارد. شواهدى در دست است و مسافران نيز نقل مىكنند كه شهر كرمانشاه باختران نخلستان داشت و نيز بقاياى باغهاى نى در حوالى شهر، به هواى گرمسيرى آن دلالت مىكند. در كتاب رجال عصر ناصرى «دوستعلى خان معير الممالك» مىنويسد:
يكى از روزها كه اغلب بزرگان و محارم در حضور ناصرالدينشاه بودند، سخن از تغيير آبوهواى بعضى از نقاط ايران به ميان آمد. يكى از حضار عرض كرد، در اويل سلطنت قاجاريه در اطراف