28داشتنند، تقريبا در تمام دوره سلطنت صفويه ادامه داشت كه بارزترين اثر آن، جنگهاى ايران و عثمانى است. 1 اما زمانهايى نيز بودند كه روابط اين دو كشور حالتى آرامتر به خود مىگرفت و روابط تجارى به حالت عادى بر مىگشت. اما مهم آن است كه تركان، با وجود همه نابسامانىها، تلاش مىكردند ابريشم مورد نياز كارگاههاى پارچهبافى بورسه و عايدات دولتى را از مسير خشكى كه راه قم - قصرشيرين بود، فراهم كنند. آنها در تلاشهاى اقتصادىشان و براى كسب منافع مالى، در نواحى مختلف، از فشار سياسى مضايقه نمىكردند و در جنگ چالدران به تسخير بغداد و بر راههاى بيابانى نظارت كامل داشتند. بر راههاى غربى ابريشم ايران نيز تسلط كامل داشتند. 2 ديگر موضوعى كه بايد به آن اشاره كرد اين است كه در اواخر قرون وسطى، با افزايش اهميت شهر تبريز و به خصوص بعد از روى كار آمدن سلسله صفويه و رونق گرفتن راه تجارى تبريز - قزوين - قم - كاشان، از اهميت اقتصادى مسير قم - قصرشيرين كاسته شد. 3
ولى عصيان اتباع افغانى صفويان در قندهار و توسعه آشوبهاى داخلى در دوران سلطنت شاه سلطان حسين، ايران را دچار هرج و مرج كرد و عثمانى دوباره چشم طمع به ايران دوخت تا آنكه نادرشاه موفق به تشكيل سلسله افشاريه شد. نادر نيز موضع دولت صفويه را در پيش گرفت و سه بار به بغداد لشكر كشيد تا آنكه بعد از تشكيل انجمن دينى