210 دلالت روايت

در اين روايت از مضمون سؤال و جواب ميان امام و راوى، مى‌توان دريافت كه وجوب بيتوته در منا را واجب مى‌دانستند. به علاوه ذيل روايت با سياق استثنا، به صراحت به اين معنا دلالت دارد و مى‌تواند در دسته اول نيز قرار بگيرد. البته با توجه به ذيل روايت مى‌توان آن را در دسته‌اى ديگر از روايات جاى داد كه به نحوى نفى كفاره و نفى وجوب بيتوته كرده است؛ چراكه تعبير «ما احب» اشعار به كراهت و نفى وجوب دارد.

سه - صحيحه جميل بن دراج:

محمد بن الحسن باسناده عن سعدبن عبدالله عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنِ ابْنِ أَبِي‌عُمَيْرٍ عَنْ جَمِيلِ بْنِ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِي عَبْدِاللهِ(ع) قَالَ: «مَنْ زَارَ فَنَامَ فِي الطَّرِيقِ، فَإِنْ بَاتَ بِمَكَّةَ فَعَلَيْهِ دَمٌ، وَ إِنْ كَانَ قَدْ خَرَجَ مِنْهَا فَلَيْسَ عَلَيْهِ شَيْءٌ، وَ إِنْ أَصْبَحَ دُونَ مِنى». ¹

امام صادق فرمود: «كسى كه كعبه را زيارت كند و در راه منا بخوابد، اگر در مكه باشد، بايد يك گوسفند كفاره بدهد، و اگر از مكه خارج شده باشد، هرچند به منا نرسيده باشد، كفاره‌اى برعهده‌اش نيست».

سند روايت

طريق شيخ به سعد بن عبدالله در «تهذيب» كه مشتمل بر اجلاى شيعه است، بحث شد؛ رجالى كه اين طريق را به امام معصوم مى‌رسانند (محمد بن الحسين ابن الخطاب ² و ابن ابى عمير ³ و جميل بن دراج) ⁴ همگى در كتب رجالى توثيق دارند؛ بنابر اين روايت صحيح است. ⁵