146آنجايى كه بيتوته امرى زمانبر و تدريجىالحصول است، مىتواند متأثر از ضيق مكان شود، اما ذبح، چون آنى است و لزوماً وقت چندانى نمىگيرد - به خصوص در منا كه غالباً حجاج از آن خارج نيز مىشوند - منافاتى با شلوغى منا ندارد. 1
در پاسخ به اين اشكال گفته شده كه توقف در منا در طول اين سه روز، و اقامت در آن فى نفسه واجب نيست، بلكه اين توقف مقدمهاى براى انجام بيتوته واجب - كه درشبانگاه است - و اعمال ديگر منا، مانند رمى و قربانى و حلق، است. 2
سياق روايت بر اين دلالت دارد كه تنگى مكان براى انجام اعمالى كه در منا بودن در آنها شرط است، عذرى براى توسعه ظرف اين اعمال و انجام اين واجب در غير منا مىشود؛ چه اضطرار به لحاظ همه اين اعمال باشد، چه به لحاظ يكى از آنها. 3 پس مىتوان با توجه به اين روايت به طور كلى ملاك توسعه مكان اعمال منا، از جمله ذبح را سختى و حرج گرفت كه در مورد روايت، ناشى از تنگى جاست.
2. ادله اقوال در حكم قربانى در خارج منا در صورت تلف شدن قربانى در منا
الف) استدلالهاى قول اول: سقوط قربانى در منا
يك - واجب در قربانى تنها ريختن خون نيست
آنچه از آيات قرآن درباره قربانى استفاده مىشود، اين است كه قربانى مطلوب در
اسلام، آن قربانىاى است كه گوشتش به مصرف فقرا و مساكين برسد نه فقط خونش ريخته شود. در آيه شريفه:
(وَ الْبُدْنَ جَعَلْنٰاهٰا لَكُمْ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ لَكُمْ فِيهٰا خَيْرٌ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهٰا صَوٰافَّ