113اين تأسيسات با حمايت دولت سعودى از سال 1420 هجرى قمرى، به محل ديگرى در فاصله پانصد مترى منا، به نام «مُعَيْصم» انتقال يافته و به صورت مجهز و با تقسيم بخشهاى آن براى حجاج كشورهاى مختلف، به فعاليت مشغول است. 1 امروزه اشكال عمدهاى كه وجود دارد، مكان اين كشتارگاههاست كه در خارج از منا قرار دارد.
مسئله قربانى حج، فروع مختلفى چون شرايط قربانى، شرايط ذابح، ترتيب ذبح و مناسك ديگر حج، شرايط تبديل قربانى به صوم و محل قربانى در حج و عمره دارد كه از پرداختن به آنها پرهيز كرده و به اين سؤال پاسخ مىدهيم كه حكم اولى و ثانوى قربانى در خارج منا چيست؟ به بيان ديگر، اين فصل متكفل پاسخگويى به اين سؤال است كه آيا در منا، انجام شدن قربانى حج تمتع، شرط لازم است كه تخلف از آن به معناى عدم امتثال تكليف است، يا انجام قربانى در منا شرط لازم نيست؟
بنابراين، فارغ از فروعات متعددى كه مىتواند مسئله قربانى در حج داشته باشد، به بررسى حكم اولى آن و اقوال و ادله فقها، و در نهايت جمعبندى و نتيجهگيرى در مسئله مىپردازيم.
گفتار اول: اقوال فقها در مورد قربانى در خارج منا به حكم اولى
هرچند فتواى قدماى شيعه پيش از شيخ طوسى در دست نيست، اما فقيهان بعدى بر وجوب قربانى كردن در منا تصريح كردهاند و برخى نيز به صراحت قربانى كردن در مكه و خارج منا را ناكافى دانستهاند؛ از جمله شيخ الطائفه در «مبسوط»، 2 و ابنادريس، 3 ابنبراج، 4 ابنحمزه، 5 و در قرون بعدى، كيدرى، 6 محقق حلى، 7 على مؤمن قمى