181در اجتماع مقدس حج، اولاً در مسائل اساسى اسلام و ثانياً در مسائل خصوصى كشورهاى اسلامى، تبادل نظر كرده، ببينيد كه در داخل كشورها با دست استعمار و عمال آن، بر برادران مسلمان آنان چه مىگذرد. اهالى هر كشورى بايد در اين اجتماع مقدس، گرفتارىهاى ملت خود را به مسلمين جهان گزارش دهند. 1
با توجه به سانسورها و حتى تحريفهاى شديد خبرى و اطلاعرسانى دولتهاى وابسته در كشورهاى اسلامى در مورد جريانها و نهضتهاى اسلامى، مىتوان گفت حج، رسانه بسيار گسترده و فراگيرى براى تعامل اطلاعاتى جنبشهاى اجتماعى است.
حج ابزارى براى شكستن سانسورها و از بين بردن خفقانهاى نظامهاى استثمارگرى حكمفرما در كشورهاى اسلامى را فراهم مىكند. حج بسترى است براى انتقال اخبار سياسى كشورهاى اسلامى از هر نقطه به نقطه ديگر. 2 بر اين اساس اطلاعرسانى مسلمانان در حج، سبب جلب حمايتهاى ساير مسلمانان نيز مىشود كه با توجه به موقعيت جغرافيايى و ارتباطات فرهنگى، مىتوان وقوع مسائل در سطوح گوناگون حمايتهاى سياسى، اقتصادى و فرهنگى را تصور كرد.
ب) كاركرد آموزشى يا انتقال فرهنگ
آموزش بر اساس تعريفى كه سازمان علمى و فرهنگى ملل متحد (يونسكو) بيان داشته، عبارت است از تمام كنشها و اثرات، راهها و روشهايى كه براى رشد و تكامل توانايى مغزى و معرفتى و همچنين مهارتها، نگرشها و رفتار انسان بهكار مىروند؛ البته به طريقى كه شخصيت انسان را تا ممكنترين حد آن، تعالى بخشند. 3 رسانهها