176كشورها نيز بسيار مهم است. 1 بر اين اساس نظريه وابستگى، يكى از نظريات مهم توسعهنيافتگى است. 2
2. ابعاد رسانهاى حج
جهان اسلام براى جهانىسازى ارزشها از يك سو و مبارزه با تهاجم گسترده غرب از سوى ديگر، بايد خود اقدام به تشكيل رسانههايى جهانى كند؛ رسانههايى كه در عرصههاى مختلف خبرى، فرهنگى، سياسى و اجتماعى، بتوانند آيينه تمامنماى ارزشهاى اسلامى باشند و از سوى ديگر نقاط متعفن فرهنگ و تمدن مهاجم را برملا كنند. بىشك برنامهريزى براى شكستن انحصار و وارد شدن در زمره توليدكنندگان اطلاعات و انتقال پيام، بهسادگى و از سوى يك يا دو كشور، نمىتواند صورت پذيرد. در اين ميان ارادهاى جهانى لازم است تا بتواند بر اين غول رسانهاى فايق آيد.
به نظر مىرسد حج، ظرفيتهاى لازم را براى الهامبخشى به چنين آرمانى دارد. حج به عنوان يك تجمع فراگير دينى كه در بستر روابط انسانى شكل مىگيرد، رسانهاى سنتى را ساماندهى مىكند كه كاركردهاى رسانههاى مدرنى در اطلاعرسانى، آموزش، همبستگى اجتماعى و همافزايى دارد.
يكى از ويژگىهاى مهم نظام ارتباطى اسلام، بهرهمندى از وسايل سنتى ارتباطى در كنار وسايل مدرن است. تكنولوژىهاى مدرن ارتباطى نيز در كنار وسايل سنتى ارتباطات، در امر توسعه و فرهنگسازى، قابليت بيشترى پيدا مىكنند. 3 اين مسئله براى