115توانمندى اقتصادى و رسيدن به وحدت كلى امت اسلامى، مورد توجه قرار گرفته است.
حج يك بازار بزرگ جهانى و يك اتحاديه بزرگ اسلامى است كه خداوند به امت اسلام موهبت نموده تا قوام خود را بازيابد 1 و با همفكرى و هميارى، راهكارهاى پيشرفت اقتصادى را بررسى كند و از طريق ( وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّٰهِ جَمِيعاً ) (آل عمران: 103)، وحدت و عزت خود را حفظ كنند.
از اين رو مىتوان گفت، حج مناسبترين فرصت براى شكلگيرى اتحاديههاى همكارىهاى اقتصادى در امت اسلامى است تا در پرتو ارتباطات منطقى و مداوم و پيگيرى فعاليتهاى اقتصادى و تجارى، بتوان از مشكلات و كمبودهاى كشورهاى اسلام آگاه شد و براى حل آنها چارهانديشى كرد.
زمينههاى فرهنگى - اجتماعى همگرايى اقتصادى مسلمانان و حج
ناهمگونى اقتصادى، وجود اختلافات سياسى و فرقهاى و ضعف سيستمهاى حمل و نقل، سبب شده است، اتحاديههاى اقتصادى در كشورهاى در حال توسعه، با چالش مواجه شود؛ 2 ولى به نظر مىرسد امت اسلامى از زمينههاى فرهنگى و اجتماعى خوبى براى پشت سر گذاشتن اين موانع بهرهمند است.
جهان اسلام به دليل وجود نظامهاى سياسى گسترده و يكپارچه در قرون گذشته، از پيشينه تاريخى و فرهنگى مشتركى برخوردار است. افزون بر اين، دين مشترك، قدرت بسيارى در ايجاد اتحاد و همگرايى بين كشورهاى اسلامى ايجاد كرده است.
از نظر اقتصادى نيز وجوه مشترك زياد است. بيشتر كشورهاى اسلامى نفتخيز، توليدكننده نفت و داراى نيروى كار فراوان هستند و از نظر جغرافيايى، بيشتر اين