106اين ويژگى در ابعاد بيدارى اسلامى بهخوبى ديده مىشود؛ به طورى كه نمىتوان ابعاد سياسى و اقتصادى آن را بهراحتى از هم جدا كرد. اين نوع نگاه به مسائل اقتصادى، بر اساس نگرش سيستمى 1 و در نظر گرفتن كليت پديده و توجه به ابعاد گوناگون آن و ارتباط بين اجزاى تشكيلدهنده آن است. 2
يكى از مهمترين اثرگزارىهاى اقتصادى حج در بيدارى اسلامى با رويكرد سياسى، در بحث برائت از مشركان خود را نشان مىدهد.
امام خمينى(رحمه الله) بهزيبايى و ظرافت، ابعاد سياسى و اقتصادى حج را در برائت از مشركان تبيين كرده است:
راهپيمايىهاى مكه و مدينه است كه بسته شدن شيرهاى نفت عربستان را به دنبال دارد. راهپيمايى برائت در مكه و مدينه است كه به نابودى سرسپردگان شوروى و آمريكا ختم مىشود... و در پناه همين برائت از مشركان است كه حتى سادهدلان مىفهمند كه نبايد سر بر آستان شوروى و آمريكا نهاد. 3
ايشان در جاى ديگر، واقعيت و ماهيت برائت از مشركان را يادآورى مىكند تا ارتباط آن با ابعاد اقتصادى حج مشخص شود:
امروز فرياد برائت از مشركان و كافران، فرياد از ستم ستمگران و فرياد امتى است كه جانشان از تجاوزات شرق و غرب و در رأس آنان، آمريكا و اذناب آن به لب