79عباسى در پى ناامن شدن راه عراق به حجاز و قتل حاجيان و غارت كاروانها از سوى قرمطيان، يوسف را مأمور نبرد با آنها كرد كه به اسارت قرمطيان در آمد و به قتل رسيد. 1 از اين زمان تا حدود بيست سال، قرمطيان بر راههاى اصلى كاروان حاجيان سلطه يافتند و به كاروانها اجازه عبور مىدادند. 2
6. صفاريان (247 - 393ه .ق)
مؤسس اين سلسله، يعقوب ليث صفار (247-265ه .ق) بود كه با تصرف نيشابور و برانداختن طاهريان، حكومتى پديد آورد كه آن را نخستين حكومت مستقل ايرانى پس از اسلام مىتوان دانست. يعقوب ليث، بنيانگذار سلسله صفاريان 3 كه دلمشغولىهاى فراوان داشت و روابطش نيز با خليفه عباسى به دلايلى چون برخورد با نمايندگان خلافت عباسى در ايالاتى چون خراسان، كرمان، فارس و خوزستان تيره شده بود، نتوانست در حجاز نفوذ داشته باشد. يعقوب پس از آنكه خليفه عباسى، معتمد، اقدامات او را غير قانونى خواند، به بغداد لشكر كشيد، اما در جايى به نام دير العاقول در ساحل دجله شكست خورد (سال 262ه .ق) و عقبنشينى كرد. پس از آن نيز در شوشتر درگذشت. 4
با مرگ يعقوب و روى كار آمدن برادرش، عمرو بن ليث، سياست وى بر پايه اطاعت از خليفه عباسى قرار گرفت. معتمد عباسى نيز در اين زمان با بحران و شورش عظيم زنگيان در جنوب عراق روبهرو بود. از اينرو، براى سركوب آنان، درصدد بهبودى روابط با صفاريان برآمد. خليفه عباسى افزون بر تأييد حكومت